Deze behoeften tekenden we al op

Uit de debatten die we al gevoerd hebben destileerden we deze behoeften. Als jij een goede praktijk, idee of oplossing hebt voor deze behoeften horen we het graag!

Transparantie: Veiligheid bij geheimhouding  

De schacht levert zich tijdens een studentenritueel over aan de club en de doopmeesters. Het verrassingseffect bij het ondergaan van een ritueel is belangrijk om ten volle te genieten van de ervaring. Maar dit gegeven van geheimhouding kan wantrouwen, controleverlies en angst opwekken bij deelnemers en betrokkenen. Er is behoefte aan creatieve vrijheid en geheimhouding met de zekerheid dat er geen psychische of fysieke schade is doordat essentiële grenzen overschreden worden, zodat deelnemers zich met vertrouwen kunnen overgeven aan het ritueel. 

Verantwoordelijkheid: Leiderschap

Het begeleiden van studentenrituelen of schachten biedt kansen om je leiderschap te ontwikkelen en te experimenteren met macht. Bij het bekleden van een machtspositie en ego-oefeningen, hebben begeleiders soms blinde vlekken of zijn ze zich onbewust van hun impact. Er is behoefte aan bewustzijnsontwikkeling en ondersteuning bij het opnemen van deze verantwoordelijkheden, zodat reputatieschade beperkt blijft voor clubs en praesidiumleden gezond leiderschap ontwikkelen en iedereen trots kan zijn op de activiteiten van de club. 

Zelfbeschikking: Grenzen bewaken 

Studentenrituelen bieden de kans op het ontwikkelen van een eigen identiteit. In dit proces word je uitgedaagd je eigen grenzen te onderzoeken. Door groepsdruk, het verlangen toe te treden of alcoholinname kennen of respecteren deelnemers hun eigen grenzen soms niet. Als dit gebeurt wordt de eigen integriteit geschaad, er is verlies van eigenwaarde, geschonden vertrouwen en kans dat deelnemers trauma’s oplopen. Er is behoefte aan een systeem dat veiligheid garandeert voor zowel deelnemers als begeleiders en begeleiding en ondersteuning voorziet wanneer er trauma is, zodat deelnemers de gewenste groei en identiteitsontwikkeling kunnen doormaken tijdens studentenrituelen, terwijl de eigenwaarde intact blijft en de schade of het trauma beperkt of achterwege blijft. 

Fysieke integriteit: over-sexualisatie

Tijdens studentenrituelen en schachtenverkopen worden studentenvaak op uiterlijk beoordeeld of gevraagd grenzen op te zoeken rond naaktheid en seksualiteit. Het wordt soms een ongelijkwaardige ‘vleeskeuring’, waarbij deelnemers worden gevraagd zich in pornografische of compromitterende posities bloot te geven, waar zij zich mogelijks achteraf niet goed bij voelen. Er is behoefte aan bewustzijn over seksuele veiligheid en gelijkwaardigheid en bescherming van fysieke integriteit van deelnemers, zodat we geen schadelijk gedrag uitnodigen of toelaten tijdens studentenrituelen. 

Fysieke integriteit: Substanties

Bij studentenrituelen mogen er geen (slacht)afvalresten, dode of levende dieren gebruikt worden of producten die enig gezondheidsrisico inhouden, toch zit er in de schachtenpap vaak dierenvoeding met deze inhoud, ook wordt er veel eten weggegooid en is controle op inname moeilijk. Er is behoefte aan duidelijkheid, gedragenheid en naleving van deze voorwaarden rond consumptie en fysieke integriteit, zodat er geen schendingen van de regels voorkomen en er daarnaast geen voedselverspilling plaatsvindt. 

Fysieke integriteit: Alcoholgebruik 

In het doopcharter vraagt de stad om niet aan te zetten tot overmatige, onverantwoorde of onwettelijke alcoholconsumptie. Tijdens studentenrituelen wordt alcoholconsumptie als middel ingezet om grenzen te onderzoeken of verleggen. Het mogelijk schadelijk effect hiervan is controleverlies, alcoholintoxicatie, misbruik van kwetsbaarheid en fysieke of mentale klachten. Er is behoefte aan bescherming van de fysieke integriteit van de deelnemers en bewustwording rond de toediening van alcoholische dranken, zodat er geen schadelijke gevolgen zijn van alcoholgebruik.

Samenwerking en consent

Tijdens - het ontwikkelen van - studentenrituelen, schachtenverkopen, dopen en cantussen kunnen er praktijken of gedragingen plaatsvinden waar de leden of aanwezigen het niet mee eens zijn of waar geen consent voor is gegeven. Dit leidt tot vertrouwensbreuken, reputatieschade, trauma. Er is behoefte aan manieren om tijdens voorbereidingen en studentenrituelen bezwaren aan te brengen of nee te zeggen op praktijken en gedragingen wanneer die indruisen tegen de afspraken of waarden en normen van de deelnemers, zodat consent en grenzen ten alle tijden gerespecteerd worden en bijsturing mogelijk is.

 

Verantwoordelijkheid: Overdracht 

Tijdens studentenrituelen worden clubtradities overdragen op de nieuwe generatie. De uitdaging is om de traditie te behouden in een steeds veranderende, bewuster wordende samenleving. Leden treden toe tot het praesidium en krijgen de kans zelf dopen en rituelen te leiden. Het nieuw praesidium wil daarbij soms de eigen ervaring overtreffen, oude zakken (oudleden) willen soms vasthouden aan tradities die niet meer van deze tijd zijn. Er is behoefte aan een goede overdracht en begrenzing van het ritueel en toestemming van de oude zakken om evolutie en vernieuwing toe te passen in studentenrituelen, zodat de studentenrituelen hun traditionele karakter behouden en tegelijk ook gelijke tred houden met de veranderende samenleving. 

 

Ceremonie: het authentieke van tradities

Studentenrituelen zijn geënt op jarenlange tradities en folklore, die hoog in het vaandel gedragen worden. Het belang van het ceremoniële wordt onderkend, maar tradities worden soms klakkeloos en zonder besef van de betekenis overgenomen. Het morren aan tradities of toevoegen van regels zorgt daarnaast voor angst voor verlies aan authenticiteit en eigenheid bij de clubs. Er is behoefte aan inzicht in de betekenis en waarde van het ritueel, aan bescherming van de authenticiteit en folklore ervan en aan het in vraag stellen van de invulling, zodat er tegelijk ruimte ontstaat voor een nieuwe of meer hedendaagse invulling ervan. 

 

Transparantie: Dopen op openbare plaatsen

De ordediensten en toezichthouders kunnen geen controle uitoefenen als studentenrituelen en schachtenverkopen buiten het zicht plaatsvinden. Daarom heeft de stad Antwerpen bepaald dat dopen in de openbare ruimte dienen plaatsvinden, in oktober, buiten, op specifieke plaatsen. De weersomstandigheden en kou leiden soms tot gevaarlijke situaties. Er is behoefte aan oplossingen met meer flexibiliteit rond dopen en toezicht, zodat er geen onnodige blootstelling is aan extreme omstandigheden.

 

Inclusie en verbinding: toegankelijkheid

Studenten zoeken verbinding en willen vriendschappen opbouwen. Ze kunnen lid worden van uiteenlopende studentenverenigingen of een nieuwe club oprichten. Studentenrituelen zijn een onderdeel van de toetreding. Ook al is het vrijblijvend om al dan niet deel te nemen, toch wordt er vaak een onderscheid tussen gedoopten en ongedoopten ervaren of een gevoel van uitsluiting.  Studenten denken ook vaak dat ze niet welkom zijn.
Er is een behoefte om te informeren over de toelatings- en doopprocedures en de toegankelijkheid van clubs te verbeteren. Zodat studenten de diversiteit van het clubleven kennen, elke student een deel van het geheel kan worden en studenten helemaal zichzelf kunnen zijn binnen de nieuwe groep.